تفاوت موتور TU۵ و TU۵P؛ آیا TU۵P واقعاً بهتر است؟

موتور TU۵ یکی از شناخته‌شده‌ترین پیشرانه‌های ۱.۶ لیتری بازار ایران است و سال‌ها در خودروهایی مانند پژو ۲۰۶، پژو ۲۰۷، رانا و پژو پارس مورد استفاده قرار گرفته است. نسخه جدیدتر این خانواده با نام TU۵P یا TU۵ Plus به‌تدریج در محصولاتی مانند پژو ۲۰۷، رانا پلاس و تارا مورد استفاده قرار گرفت و بعدتر به برخی محصولات دیگر ایران‌خودرو نیز رسید.

اما سؤال اصلی این است: TU۵P دقیقاً چه تفاوتی با TU۵ دارد و آیا می‌توان آن را یک موتور کاملاً جدید دانست؟

در یک نگاه، TU۵P را می‌توان نسخه به‌روزشده و توسعه‌یافته TU۵ دانست؛ حجم موتور همچنان حدود ۱.۶ لیتر و ساختار کلی آن چهار سیلندر خطی و ۱۶ سوپاپ است، اما با تغییرات فنی و استفاده از فناوری‌هایی مانند زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها (CVVT)، خروجی موتور افزایش پیدا کرده و مصرف سوخت و آلایندگی نیز بهبود یافته است. گروه صنعتی ایران‌خودرو نیز هنگام معرفی TU۵P به بهبود ۵ تا ۷ درصدی توان و گشتاور نسبت به TU۵ اشاره کرده است.

مقایسه مشخصات فنی TU۵ و TU۵P

برای مقایسه، ارقام رایج نسخه TU۵ مورد استفاده در محصولات داخلی را در برابر مشخصات TU۵P قرار می‌دهیم. توجه داشته باشید که مشخصات دقیق TU۵ می‌تواند بسته به خودرو، ECU، استاندارد آلایندگی و کالیبراسیون متفاوت باشد.

مشخصهTU۵TU۵Pحجم موتور۱۵۸۷ سی‌سی۱۵۸۷ سی‌سیتعداد سیلندر۴۴آرایش سیلندرخطیخطیتعداد سوپاپ۱۶۱۶نوع تنفسطبیعیطبیعیحداکثر قدرتحدود ۱۰۵ اسب‌بخار۱۱۳ اسب‌بخارحداکثر گشتاورحدود ۱۴۲ نیوتن‌متر۱۴۴ نیوتن‌مترزمان‌بندی متغیر سوپاپ‌هانداردداردفناوری کلینسل قدیمی‌ترنسخه به‌روزشده

مشخصات TU۵ متداول در ایران حدود ۱۰۵ اسب‌بخار قدرت و ۱۴۲ نیوتن‌متر گشتاور است، در حالی که TU۵P در یکی از کالیبراسیون‌های رایج ایران‌خودرو ۱۱۳ اسب‌بخار قدرت در ۵۸۰۰ دور و ۱۴۴ نیوتن‌متر گشتاور در ۴۰۰۰ دور تولید می‌کند.

بنابراین، افزایش قدرت TU۵P نسبت به TU۵ محسوس‌تر از افزایش گشتاور آن است. TU۵P حدود ۸ اسب‌بخار قدرت بیشتر و حدود ۲ نیوتن‌متر گشتاور بیشتر ارائه می‌دهد.

مهم‌ترین تفاوت TU۵ و TU۵P؛ فناوری موتور

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های این دو پیشرانه به سیستم CVVT یا زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها مربوط می‌شود.

در موتورهای فاقد این فناوری، زمان باز و بسته شدن سوپاپ‌ها محدودتر و ثابت‌تر است؛ اما سیستم زمان‌بندی متغیر می‌تواند زمان‌بندی عملکرد سوپاپ‌ها را متناسب با شرایط کاری موتور تغییر دهد.

هدف از این فناوری، ایجاد تعادل بهتر میان مواردی مانند:

• عملکرد موتور در دورهای مختلف
• مصرف سوخت
• کیفیت احتراق
• آلایندگی
• پاسخ‌دهی موتور

ایران‌خودرو نیز هنگام معرفی TU۵P به استفاده از CVVT، کاهش مصرف سوخت، کاهش اصطکاک داخلی، بهبود شتاب‌گیری و ارتقای استاندارد آلایندگی اشاره کرده است.

بنابراین تفاوت TU۵P با TU۵ صرفاً در چند اسب‌بخار قدرت بیشتر خلاصه نمی‌شود؛ مهم‌ترین تغییر، به‌روزرسانی مجموعه مدیریت موتور و فناوری کنترل سوپاپ‌هاست.

آیا حجم موتور TU۵P بیشتر از TU۵ است؟

خیر.

یکی از برداشت‌های اشتباه درباره TU۵P این است که چون قدرت آن بیشتر شده، حجم موتور نیز افزایش پیدا کرده است. در حالی که هر دو پیشرانه در نسخه‌های مورد استفاده ایران‌خودرو حجمی در حدود ۱۵۸۷ سی‌سی دارند.

بنابراین افزایش توان TU۵P نتیجه افزایش حجم موتور نیست، بلکه بیشتر به بهینه‌سازی پیشرانه، مدیریت بهتر تنفس موتور و فناوری‌های جدیدتر مربوط می‌شود. مشخصات TU۵P در منابع فنی نیز حجم ۱۵۸۷ سی‌سی را نشان می‌دهد.

قدرت TU۵P چقدر بیشتر از TU۵ است؟

در نسخه رایج TU۵، قدرت حدود ۱۰۵ اسب‌بخار اعلام می‌شود؛ در حالی که TU۵P در محصولات ایران‌خودرو معمولاً ۱۱۳ اسب‌بخار در ۵۸۰۰ دور بر دقیقه قدرت تولید می‌کند.

به این ترتیب، روی کاغذ با افزایش حدود ۸ اسب‌بخار مواجه هستیم.

گشتاور نیز از حدود ۱۴۲ نیوتن‌متر در TU۵ به ۱۴۴ نیوتن‌متر در TU۵P رسیده است.

این اعداد نشان می‌دهند که نباید انتظار داشت TU۵P از نظر شتاب و کشش، تفاوتی بسیار بزرگ با TU۵ ایجاد کند. TU۵P بیشتر یک ارتقای تدریجی و مهندسی‌شده نسبت به TU۵ است، نه یک پیشرانه کاملاً متفاوت.

مصرف سوخت TU۵ بهتر است یا TU۵P؟

یکی از اهداف توسعه TU۵P، بهبود مصرف سوخت بوده است.

برای نمونه، در سورن پلاس مجهز به TU۵P، مصرف سوخت ترکیبی ۶.۹ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر اعلام شده است.

با این حال، مقایسه مصرف دو موتور بدون در نظر گرفتن خودرو، وزن، گیربکس، ضرایب دنده، ECU و شرایط رانندگی می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

برای همین نمی‌توان گفت هر خودرویی که TU۵P دارد الزاماً مقدار مشخصی کمتر از یک خودروی TU۵ مصرف می‌کند.

اما از نظر فناوری، TU۵P با هدف دستیابی به بازده بهتر و مصرف سوخت پایین‌تر توسعه پیدا کرده است و ایران‌خودرو نیز این موضوع را در معرفی این پیشرانه مطرح کرده است.

آیا TU۵P شتاب بیشتری دارد؟

در شرایط یکسان، قدرت بیشتر TU۵P می‌تواند به بهبود عملکرد خودرو کمک کند؛ اما شتاب فقط به موتور وابسته نیست.

مواردی مانند:

• وزن خودرو
• نوع و ضرایب گیربکس
• اندازه رینگ و لاستیک
• ضرایب انتقال قدرت
• کالیبراسیون ECU
• وضعیت فنی خودرو
• شرایط جاده و بار خودرو

همگی روی شتاب تأثیر دارند.

برای نمونه، سورن پلاس TU۵P با گیربکس دستی ۵ سرعته در مشخصات منتشرشده، شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت حدود ۱۲.۵ ثانیه دارد.

بنابراین مقایسه مستقیم شتاب TU۵ و TU۵P بدون تعیین خودرو و گیربکس، از نظر فنی مقایسه دقیقی نیست.

TU۵ بهتر است یا TU۵P؟

پاسخ به این سؤال به اولویت شما بستگی دارد.

اگر معیار، فناوری و بازده فنی باشد، TU۵P انتخاب مدرن‌تری است. این موتور قدرت بیشتری دارد و از سیستم زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها بهره می‌برد. ایران‌خودرو نیز برای TU۵P بهبود توان، گشتاور، مصرف سوخت و آلایندگی را نسبت به TU۵ مطرح کرده است.

اما اگر معیار سادگی، شناخت تعمیرکاران و فراوانی قطعات در بازار دست‌دوم باشد، TU۵ قدیمی همچنان مزایای مهمی دارد.

در واقع، برای خرید خودرو نباید صرفاً بر اساس نام موتور تصمیم گرفت. یک خودروی TU۵P با گیربکس، وزن و امکانات نامناسب لزوماً انتخاب بهتری از یک خودروی TU۵ سالم و سبک‌تر نیست.

مزایا و معایب TU۵

مزایای TU۵

• ساختار شناخته‌شده در بازار ایران
• فراوانی قطعات مصرفی و یدکی
• شناخت بالای تعمیرکاران
• سابقه طولانی استفاده در خودروهای داخلی
• مصرف سوخت نسبتاً مناسب
• هزینه نگهداری قابل پیش‌بینی‌تر برای بسیاری از مالکان

معایب TU۵

• فناوری قدیمی‌تر نسبت به TU۵P
• قدرت کمتر نسبت به نسخه TU۵P
• عدم بهره‌گیری از برخی فناوری‌های جدید مدیریت موتور
• عملکرد محدودتر از نظر بهینه‌سازی مصرف و آلایندگی

مزایا و معایب TU۵P

مزایای TU۵P

• قدرت بیشتر نسبت به TU۵ متداول
• گشتاور کمی بالاتر
• بهره‌گیری از زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها
• فناوری جدیدتر مدیریت موتور
• امکان دستیابی به مصرف سوخت بهتر
• آلایندگی پایین‌تر و سازگاری با استانداردهای جدیدتر

معایب TU۵P

• ساختار فنی پیچیده‌تر نسبت به TU۵ قدیمی
• وابستگی بیشتر به سیستم‌های کنترلی و الکترونیکی
• هزینه احتمالی بالاتر برخی قطعات تخصصی در مقایسه با قطعات بسیار رایج TU۵
• تفاوت عملکرد آن با TU۵ آن‌قدر زیاد نیست که بتوان آن را یک جهش بزرگ در قدرت دانست

TU۵P روی چه خودروهایی استفاده شده است؟

TU۵P در سال‌های اخیر روی چند محصول ایران‌خودرو مورد استفاده قرار گرفته است. از جمله می‌توان به تارا، رانا پلاس و برخی نسخه‌های پژو ۲۰۷ اشاره کرد. این پیشرانه همچنین در نسخه‌های جدیدتر برخی محصولات ایران‌خودرو مانند سورن پلاس نیز به کار رفته است.

بنابراین اگر هنگام بررسی یک خودروی کارکرده با عبارت TU۵P یا TU۵ Plus مواجه شدید، باید مشخصات همان مدل و سال تولید را بررسی کنید؛ زیرا کالیبراسیون موتور و مشخصات نهایی خودرو می‌تواند متفاوت باشد.

آیا TU۵P همان TU۵ است؟

نه کاملاً، اما ریشه مشترکی دارند.

TU۵P را بهتر است نسخه توسعه‌یافته و بهینه‌شده خانواده TU۵ بدانیم. حجم و معماری کلی موتور همچنان به TU۵ نزدیک است، اما در بخش‌هایی مانند مدیریت موتور و زمان‌بندی سوپاپ‌ها تغییرات مهمی انجام شده است.

به همین دلیل، گفتن اینکه «TU۵P هیچ تفاوتی با TU۵ ندارد» اشتباه است؛ همان‌طور که معرفی آن به‌عنوان یک موتور کاملاً بی‌ارتباط با TU۵ نیز دقیق نیست.

جمع‌بندی؛ TU۵ یا TU۵P؟

اگر بخواهیم تفاوت این دو موتور را ساده کنیم، TU۵ موتور قدیمی‌تر و امتحان‌پس‌داده‌تر است و TU۵P نسخه به‌روزشده آن با فناوری مدرن‌تر و خروجی بالاتر محسوب می‌شود.

TU۵P با همان حجم ۱.۶ لیتری، قدرت را در نسخه رایج ایران‌خودرو از حدود ۱۰۵ به ۱۱۳ اسب‌بخار رسانده و گشتاور نیز از حدود ۱۴۲ به ۱۴۴ نیوتن‌متر افزایش یافته است. مهم‌تر از اعداد، اضافه شدن سیستم زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها و بهینه‌سازی مجموعه پیشرانه است.

با این حال، TU۵P را نباید موتوری چند نسل جلوتر از TU۵ دانست. تفاوت اصلی این دو بیشتر در بهینه‌سازی، فناوری و بازده است تا یک تغییر بنیادین در معماری موتور.

برای خرید خودرو نیز بهتر است علاوه بر نوع موتور، وزن خودرو، گیربکس، شتاب، مصرف واقعی، وضعیت فنی و هزینه نگهداری همان مدل را بررسی کنید.

سوالات متداول

موتور TU۵ بهتر است یا TU۵P؟

از نظر فناوری و خروجی، TU۵P نسخه به‌روزتر و قوی‌تری است. اما TU۵ به دلیل سابقه طولانی، فراوانی قطعات و شناخت بالای تعمیرکاران همچنان مزیت‌های خود را دارد.

موتور TU۵P چند اسب بخار قدرت دارد؟

نسخه رایج TU۵P مورد استفاده ایران‌خودرو ۱۱۳ اسب‌بخار در ۵۸۰۰ دور بر دقیقه قدرت تولید می‌کند.

گشتاور TU۵ و TU۵P چقدر است؟

گشتاور TU۵ متداول حدود ۱۴۲ نیوتن‌متر و گشتاور TU۵P در نسخه رایج ایران‌خودرو ۱۴۴ نیوتن‌متر در ۴۰۰۰ دور بر دقیقه است.

آیا TU۵P مصرف سوخت کمتری دارد؟

TU۵P با فناوری‌های جدیدتر برای بازده بهتر و کاهش مصرف توسعه یافته است. برای مثال، مصرف ترکیبی اعلام‌شده برای سورن پلاس TU۵P حدود ۶.۹ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر است؛ اما مصرف واقعی به خودرو و شرایط رانندگی بستگی دارد.

آیا TU۵P توربو است؟

خیر. TU۵P یک موتور تنفس طبیعی است و برای افزایش قدرت از توربوشارژر استفاده نمی‌کند.

آیا حجم TU۵P از TU۵ بیشتر است؟

خیر. هر دو موتور در نسخه‌های مورد استفاده ایران‌خودرو حدود ۱۵۸۷ سی‌سی حجم دارند.

مهم‌ترین تفاوت TU۵ و TU۵P چیست؟

مهم‌ترین تفاوت به به‌روزرسانی فناوری پیشرانه مربوط می‌شود؛ TU۵P به سیستم زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها مجهز شده و در نتیجه قدرت و بازده آن نسبت به TU۵ متداول بهبود یافته است.