بررسی وضعیت بازار خودرو، آیا الان زمان خرید است؟

 به گزارش کارتِک تورم نقطه‌به‌نقطه تولید خودرو به ۹۴.۹ درصد رسیده و هزینه ساخت خودرو نسبت به سال گذشته تقریباً دو برابر شده است. هم‌زمان، نگرانی‌ها درباره تشدید فشارهای اقتصادی و محدود شدن مسیر واردات قطعات و خودرو، چشم‌انداز بازار را پیچیده‌تر کرده است.

افزایش هزینه‌های تولید در صنعت خودرو در شرایطی ادامه دارد که رشد قیمت فروش خودرو در بسیاری از موارد هم‌پای هزینه‌های تولید نبوده است. فرشاد به‌آبادی، تحلیلگر ژئوپلیتیک و مشاور اقتصادی، معتقد است برای ارزیابی آینده بازار نباید فقط قیمت فعلی خودرو را ملاک قرار داد و روند افزایش هزینه‌های تولید نیز اهمیت زیادی دارد.

وقتی هزینه تولید سریع‌تر از قیمت فروش رشد کند، فشار بیشتری به خودروسازان وارد می‌شود. این وضعیت می‌تواند در ادامه از مسیر افزایش قیمت کارخانه‌ای، کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان یا کاهش و اختلال در عرضه خودرو بر بازار اثر بگذارد.

تورم تولید به معنی رشد ۹۴.۹ درصدی قیمت خودرو نیست

رسیدن تورم نقطه‌به‌نقطه تولید خودرو به ۹۴.۹ درصد به این معنا نیست که قیمت خودرو نیز الزاماً باید به همین میزان افزایش پیدا کند. بازار خودرو علاوه بر هزینه تولید، تحت تأثیر عواملی مانند قدرت خرید مردم، میزان تقاضا، سیاست‌های قیمت‌گذاری و نرخ ارز قرار دارد.

کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان می‌تواند سرعت رشد قیمت‌ها را محدود کند؛ بنابراین افزایش هزینه تولید لزوماً به افزایش فوری قیمت خودرو منجر نمی‌شود، اما می‌تواند فشار بیشتری به زنجیره تولید وارد کرده و زمینه تغییرات قیمتی در آینده را فراهم کند.

تحریم‌ها؛ عامل دیگری برای فشار بر بازار خودرو

در کنار رشد هزینه تولید، اظهارات اخیر دونالد ترامپ نیز نگرانی‌هایی درباره آینده تجارت و تأمین قطعات خودرو ایجاد کرده است.

ترامپ در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد کشورهایی که به بانک‌ها، شرکت‌ها، صرافی‌ها، فرودگاه‌ها یا نهادهای خود اجازه دهند مسیرهای تجاری و مالی با ایران را حفظ کنند، با «پیامدهای اقتصادی عظیم» مواجه خواهند شد.

تشدید چنین فشارهایی می‌تواند برای صنعتی که بخش مهمی از زنجیره تأمین آن به واردات وابسته است، اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

وابستگی خودروسازان به قطعات و کیت‌های چینی

بازار خودرو ایران طی سال‌های اخیر وابستگی قابل توجهی به چین پیدا کرده است. بخش مهمی از خودروهای مونتاژی از برندهای چینی تأمین می‌شوند و بسیاری از کیت‌های CKD و قطعات مورد نیاز خودروهای داخلی و خدمات پس از فروش نیز از چین وارد می‌شوند.

در صورت افزایش فشار بر بانک‌ها، شرکت‌های حمل‌ونقل، واسطه‌های مالی و شرکت‌های کشورهای ثالث، انتقال ارز و واردات قطعات و خودرو می‌تواند دشوارتر شود.

این شرایط ممکن است شرکت‌های مونتاژکننده را با چالش‌هایی در زمینه انتقال ارز، تأمین قطعه، حمل‌ونقل بین‌المللی و خدمات پس از فروش مواجه کند.

احتمال افزایش قیمت خودرو و قطعات

اگر واردات و تولید هم‌زمان کاهش پیدا کنند، محدودتر شدن عرضه می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت خودرو وارد کند. علاوه بر این، افزایش ریسک‌های سیاسی و رشد انتظارات تورمی می‌تواند از مسیر افزایش نرخ ارز، بر قیمت خودروهای صفر و کارکرده در بازار آزاد اثر بگذارد.

افزایش هزینه تأمین قطعات وارداتی نیز یکی دیگر از پیامدهای احتمالی این وضعیت است. این مسئله برای برخی خودروهای چینی کم‌تیراژ می‌تواند به افزایش هزینه تعمیرات و دشوارتر شدن دسترسی به قطعات منجر شود.

آیا برندهای چینی از بازار ایران خارج می‌شوند؟

در شرایط فعلی نمی‌توان درباره توقف قطعی واردات خودرو یا خروج شرکت‌های چینی از بازار ایران اظهار نظر کرد. ادامه فعالیت این شرکت‌ها به نحوه اجرای تحریم‌ها، مسیرهای مالی جایگزین و تصمیم شرکای تجاری ایران وابسته خواهد بود.

با این حال، در صورت تبدیل تهدیدهای مطرح‌شده از سوی آمریکا به اقدامات اجرایی گسترده، بازار خودرو می‌تواند با پیامدهایی مانند کاهش عرضه، دشوار شدن تأمین قطعات، افزایش هزینه تولید، رشد قیمت خودرو در بازار آزاد و فشار بیشتر بر بازار خودروهای دست‌دوم مواجه شود.

خریداران خودرو به چه عواملی توجه کنند؟

به‌آبادی به افرادی که قصد خرید یا تعویض خودرو دارند توصیه کرده است تصمیم خود را تنها بر اساس قیمت روز بازار نگیرند و عواملی مانند روند تورم تولید خودرو، نرخ ارز، قیمت قطعات، سیاست‌های فروش خودروسازان و میزان عرضه و تقاضا را نیز در نظر داشته باشند.